Apeldoorn, 17 oktober 2008 - In mei 2008 kwam Hendrik Jan van der Heiden met een pianocd CAPRICCIO (Bach, Brahms, Chopin, Reger en Schumann). Een paar maanden later - oktober 2008 - was de tijd blijkbaar rijp voor een improvisatie-cd MEMORY, opgenomen op een drie-klaviers Seifert-orgel in de St. Aldegundiskirche te Emmerich.
De cd MEMORY gaat over Hendrik Jan's jeugdherinneringen en bevat uitsluitend orgelimprovisaties van zijn hand. De improvisaties zijn in de stijl van mijn leermeester Klaas Jan Mulder, zo meldt de booklet.
Wie de cd Memory beluistert zal opvallen dat Hendrik Jan van der
Heiden een getalenteerde jongen is. Wat Van der Heiden onderscheidt van zijn generatie orgeltalenten is zijn pianistische vingertechniek of zijn toucher. Van der Heiden speelt met een groot gemak orgel, alsof hij al jaren actief is als kerk- of concertorganist. Het tegendeel is het geval. De naam Van der Heiden prijkt niet op de
orgelconcertagenda's. Concertcommisies moeten Hendrik Jan van der Heiden blijkbaar nog ontdekken.
Verbazend is ook dat deze pianist ooit in een interview met
Gezindsgids duidelijk maakte dat hij nauwelijks een orgeltoets
aanraakt. Toch kan ik mij niet aan de indruk onttrekken dat Van der Heiden misschien te onbevangen denkt over de wellicht gepolariseerde orgelwereld, die op gedeelt is in kampen, stijlen orgelbouwers. Van der Heiden heeft er blijkbaar geen last van.
Het neemt niet weg dat Van der Heiden een zeer muzikale jongen is. Hij is uitstekend op de hoogte van Pianoconcerten en Symfonieen van grote componisten. Weet hoe je moet fraseren en articuleren. Hij komt met uitgekiende registraties. Benut optimaal alle mogelijkheiden van het Seifert-orgel te Emmerich. Hendrik Jan is duidelijke leerling uit de orgelschool van Jan Zwart, Feike Asma, Jan Bonefaas, Frans van Tilburg, Klaas Jan Mulder en Jaap Zwart.
Ook moet Van der Heiden wel slim genoeg zijn om te beseffen of zijn Memory iets kan toevoegen in de orgelwereld met vele gezichten, geboeid door een Hinz, fluit 4 of alleen Barok of Vierne.
Ik denk dat Hendrik Jan van der Heiden een brug wil slaan tussen de improvisaties uit de subcultuur en thema's van de grote componisten, de hoge cultuur. Eerlijk is eerlijk. Ik moet bekennen dat Van der Heiden daarin is geslaagd. Memory weet twee muzikale werelden te combineren. Deze debuutcd Memory van de jonge musicus overstijgt het circuit van grofweg Nederland Zingt en is een uitstekende gids voor de echte orgelliefhebber in zijn reis met onbekende klanken uit de orkestwereld.
Terug naar de cd. Bij het eerste nummer Intrada - Voorwaarts
Christenstrijders wordt dat gelijk duidelijk dat Klaas Jan Mulder een voorbeeld is voor Hendrik Jan van der Heiden. Klaas Jan Mulder maakte ooit een plaat met hetzelfde lied van de Hypolituskerk in Delft. Hendrik Jan combineert Voorwaarts met een fragment uit een pianofantasie van Frederic Chopin. Het is maar dat u het weet.
In het Gebed over Heer, ik kom tot U refereert Van der Heiden een fragment uit een vioolsonate van Johannes Brahms. Leuk gevonden! Het koraalvoorspel van O mijn ziel, houdt goede moed (naar Klaas Jan Mulder) is sprekend Klaas Jan Mulder zelf achter het orgel van de Hypolituskerk te Delft (Uitg. Te Deum). Verstild klinkt Psalm 16. Mijmerend. Heel fluisterend blinkt de Reverie over Leid vriend'lijk licht en eindigt heel stil, met de zwelkast dicht.
De Koraalprelude over Psalm 68 (naar Klaas Jan Mulder) is de versie
die Mulder in de Laurenskerk te Rotterdam speelde (Uitg. De Bazuin). Bij het Adagio over Psalm 134 kijkt Robert Schumann over de schouder mee. Fraai is de Meditatie over Psalm 77. Vooral de laatste akkoorden hebben wel weer heel veel weg hebben van een wending in de fantasie over Vaderlandse Liederen van Klaas Jan Mulder uit de Oude Kerk te
Amsterdam.
Het hoogtepunt van de cd is de Fantasie op een thema van Sergei
Rachmaninov, opgedragen aan Frans van Tilburg. Deze duurt iets meer dan 9 minuten. Het oorspronkelijke thema komt het Rachmaninov's derde Pianoconcert, een 'Mount Everest' voor pianisten. Van der Heiden heeft veel gevoel voor het symfonische werk. In de Meditatie over Psalm 25 komen wat Frans getinte akkoorden a la Franck en Widor en een modulatie voor.
De Introductie over Psalm 42 is geimproviseerd op het eerste deel uit het werk van Mendelssohn en wordt afgesloten met een Toccata en Koraal, weer helemaal a la Klaas Jan Mulder. In de Toccata gaat Hendrik Jan duidelijk verder dan zijn leermeester. Bij het Largo over Neem mijn leven, laat het Heer kijkt Robert Schumann weer mee, via zijn pianoconcert in A.
De Koraalfantasie over Psalm 43 (naar Klaas Jan Mulder) wordt in een adem gespeeld. Mulder speelde Psalm 43 in de Grote Kerk te Dordrecht (uitg. Te Deum). Hendrik Jan is een liefhebber van de muziek van Johannes Brahms. Dat is in de Grave over Psalm 141 te horen. De Fantasie en Toccata over Wat vlied' of bezwijk krijgt de volle mep. Van het Adagio over Heugelijke tijding zou wellicht Anton Bruckner zijn wenkbrouwen moeten fronsen. De Finale over Psalm 150 staat als een huis en zingt in volle glorie naar het slotkoraal. Memory verdient een plekje in uw orgelcdcollectie
J. Jansen
Website:
Noot voor redacties:
----------------------------------- Niet voor publicatie -----------------------------------
Secretariaat Hendrik Jan van der Heiden
Het Kasteel 569
7325 PJ Apeldoorn
Reactie(s)